Leef Stationslocaties, kathedralen van de nieuwe tijd Blij in de Bijlmer Kust op de kaart Zuidelijke IJ-oever Amsterdam Werkgroep 2000 Servicenet Nationale Landschappen Le rouge et le noir Dagblad De Tijd Tango Milonguero Stichting Hoogbouw Industriegebouw De huid Rutten Communicatieadvies Don Giovanni The city and region success carrier Wolkenkrabbers in NY ECORYS NL Ernest Groosman NAW  Vrom Ministery Deuk in een pakje boter John Lautner Ignatiuscollege Katernen 2000 Vakblad BOUW  Waar is dingetje? Hoeksche Waard Architectuurnota 1990 Particulier opdrachtgeversschap en beeldregie ABN Amro hoofdkantoor Wonen in naoorlogse wijken Bouwcentrum Reis naar het einde van de nacht Brandpunt Logistieke Westas Nieuwbouw Tweede Kamer VNU BPA Tete Rusconi Graag of niet Arvo Pärt Verlangen naar romantische architectuur Ben Kroon Samen aan de slag met bedrijventerreinen Brabant Pers Olympisch Kwartier Durf
22 april 2013
Grabbelton
Voor de liefhebber vormt het recente rapport van de Commissie Huizenprijzen ‘Kosten koper, een reconstructie van twintig jaar stijgende huizenprijzen’ een smakelijk overzicht van wat er allemaal is misgegaan op de woningmarkt. Maar ook een grabbelton waaruit iedere politicus naar believen kan putten. De VVD riep natuurlijk dat er niks mis was met de hypotheekrenteaftrek, de grootste gotspe vormde echter de roep van de PvdA en SP om ‘meer regie van de overheid’.
Als er de afgelopen decennia ergens sprake is geweest van een haast communistische regie, was het toch wel op de woningmarkt. Neem de hypotheekrente. De Commissie en de meeste commentaren op het rapport leggen de grootste schuld van de explosieve prijsstijgingen bij de hypotheekrenteaftrek. Maar de renteaftrek was puur politiek-gedreven overheidsbeleid. Pas nu de banken hun eigen weerstandvermogen moeten aanzuiveren (overheidsbeleid) en het Nibud de leennormen heeft verlaagd (semi-overheidsbeleid) is de wereld veranderd, met tijdelijke stagnatie als gevolg. Het hypotheekrentebeleid was trouwens ook en vooral inkomensbeleid. Terwijl Rechts huiseigenaren bevoordeelde via de rentaftrek en zo de belastingdruk verminderde, spekte Links de huurders door lage huurverhogingen en een marktcontrair puntensysteem.    
Idem dito voor het ruimtelijk beleid. Gebundelde deconcentratie, groeikernen, migratiesaldo nul, Vinex; ruimtelijk beleid was geregisseerd schaarstebeleid. Niet om partijen in de polder te pleasen, zoals de Commissie suggereert, maar om groen en open ruimte te sparen. Op zich mooi en prachtig, maar schaarste leidt zoals bekend tot prijsstijgingen. Overigens was dit voor vrijwel iedereen een win-winsituatie. Huiseigenaren zagen hun vermogen gestaag groeien, ontwikkelaars konden jaren vette winsten boeken op hun grond, gemeenten konden mooie dingen doen voor de mensen en door hun planologische monopoliepositie allerlei stokpaardjes berijden, van bevolkingsbeleid (gemengde buurten) tot welstandsbeleid, klimaatneutraal bouwen etc. 
Voor zover er behoefte is aan overheidsregie om een nieuwe prijsexplosie te voorkomen, moet het Rijk zich beperken tot het vaststellen van straffe financiële kaders waardoor banken en kopers zich niet opnieuw rijk kunnen rekenen. Dat is inmiddels gebeurd en daar is niks mis mee. Verder is er geen behoefte aan meer regie, maar juist aan minder regie. Geen slappe beleidspraatjes over particulier opdrachtgeversschap of doorstroming bevorderen, zoals de Commissie doet. Maar kunstmatig gecreëerde schaarste opheffen door investeringen niet te ontmoedigen (Verhuurdersheffing), het ruimtelijke beleid en bestemmingsplannen te versoepelen, en te stoppen met contraproductieve hobbies op gemeentelijk niveau. Om maar wat te noemen. 
Voor de rest moet de markt niet huilen en handje ophouden maar zelf het voortouw nemen: slimmer en goedkoper bouwer, grondposities afboeken, nieuwe financiële formules bedenken (bouwsparen, coöperatief eigendom, pensioengeld e.d.). En vooral eens goed luisteren naar de klant en hem niet opzadelen met producten waarom ie niet heeft gevraagd maar wel duur voor moet betalen.          

Reageer >

Rene strijland - 23.04.2013 13:43 uur
Zullen we dat nog ooit meemaken jan, vrijheid in de woningbouw? Die optocht van zgn deskundigen voor de Huizencie, veelal linksch menschen met veel ideologie en weinig kennis , was geestig. Waarom ze niet Henk van Zandvoort, toch de grootste koopwoningenontwikkelaar van 1987 tot 2006 en dat morsig geklede mannetje van Fakton, de uitvinder van de Spaarhypotheek, niet hebben uitgenodigd is mij nog steeds een raadsel. Onvermeld in het rapport is ook het turbo effect van de WOZ aanslag systematiek : het idee dat zodra een huis in een wijk verkocht is dan ook de waarde van alle huizen om die woning is gestegen en financieerbaar zal zijn is een grote omissie. En dan het belasting regime: juist in de jaren negentig werd de bijtelling van de lease auo van20 naar 24. % verhoogd . Gevoegd bij het toch al pittige belasting tarief leidde dat tot de bekende leen explosie:je was wel gek als je niet leende. Rigo en Brink hebben een enorme kans laten liggen om een goede analyse te plegen. Ook zij plegen hun analyse te plooien naar hun opdrachtgever en ja zo komen we niet veel verder. Zelf heb ik oevrigens mijn woning in Wassenaar voor het vijfvoudige verkocht binnen 15 jaar. Maar het kan nog beter: mijn broertje wist in dezelfde periode een woning voor het 10 voudige te verkopen: met dank aan het restrictieve overgereguleerde Nederland!