Leef Stationslocaties, kathedralen van de nieuwe tijd Blij in de Bijlmer Kust op de kaart Zuidelijke IJ-oever Amsterdam Werkgroep 2000 Servicenet Nationale Landschappen Le rouge et le noir Dagblad De Tijd Tango Milonguero Stichting Hoogbouw Industriegebouw De huid Rutten Communicatieadvies Don Giovanni The city and region success carrier Wolkenkrabbers in NY ECORYS NL Ernest Groosman NAW  Vrom Ministery Deuk in een pakje boter John Lautner Ignatiuscollege Katernen 2000 Vakblad BOUW  Waar is dingetje? Hoeksche Waard Architectuurnota 1990 Particulier opdrachtgeversschap en beeldregie ABN Amro hoofdkantoor Wonen in naoorlogse wijken Bouwcentrum Reis naar het einde van de nacht Brandpunt Logistieke Westas Nieuwbouw Tweede Kamer VNU BPA Tete Rusconi Graag of niet Arvo Pšrt Verlangen naar romantische architectuur Ben Kroon Samen aan de slag met bedrijventerreinen Brabant Pers Olympisch Kwartier Durf
18 september 2012
Logistiek trekt de kar

Je kon er op wachten. In de inauguratierede van Zef Hemel op 13 september als hoogleraar op de Amsterdamse Wibautleerstoel kwam natuurlijk weer de onvermijdelijke Richard Florida voorbij. Succesvolle steden moeten het hebben van de creatieve industrie, aldus Florida. De gemeente Amsterdam koestert, net als veel andere buitenlandse steden en binnenlandse dorpen, dan ook al jaren de creatieve industrie als haar love-baby.
Het wordt hoog tijd om het sprookje van de creatieve industrie als motor van de stedelijke economie door te prikken. De recente ‘Economische Verkenningen Metropoolregio Amsterdam 2012’ (van de gemeente Amsterdam zelf!) bieden daartoe uitmuntende munitie. Niet de creatieve industrie met een toegevoegde waarde van € 4.5 mld in 2011, maar de financieel-zakelijke dienstverlening en de logistiek zijn de trekkers van de economie van de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Met een toegevoegde waarde van € 16.2 mld in 2011 doet de logistiek (groothandel, vervoer, opslag) het zelfs een stuk beter dan de financiële dienstverlening (€ 4.5 mld) en de zakelijke dienstverlening (€ 13.2 mld). De financiële en zakelijke dienstverlening hebben bovendien de afgelopen jaren een negatieve ontwikkeling doorgemaakt terwijl de logistiek sinds 2009, tegen de stroom in, sterk is gegroeid. De logistiek is momenteel goed voor 19% van het bruto regionaal product van de MRA en een aandeel van 25% in de regionale export van artikelen en diensten (heel Nederland 13%). De logistiek vormt de komende jaren, aldus de Economische Verkenningen, de motor van de economie van de MRA.
Amsterdam doet er dan ook goed aan de bakens te verzetten en meer geld, aandacht en energie te steken in een sector die het meeste brood op de plank oplevert en bovendien nog eens aansluit op de eeuwenoude handelstraditie van de hoofdstad. Het probleem met Amsterdam is echter dat een groot deel van de logistieke activiteiten plaatsvindt buiten de gemeentegrenzen en de hoofdstad traditioneel zijn neus ophaalt voor alles wat zich in de regio afspeelt. Schiphol, haven en vrachtwagens liggen bovendien niet goed in een groenlinkserig klimaat; logistiek is niet ‘duurzaam’. Dit laatste is een misvatting. De logistiek in het Amsterdamse concentreert zich steeds meer op de ‘regie’ van logistieke stromen en de creatie van toegevoegde waarde in termen van assemblage, ICT, marketing en scholing. Rechttoe rechtaan op- en overslag verhuist naar elders in het land. Je zou zelfs kunnen zeggen dat de creatieve industrie, net als de zakelijk-financiële dienstverlening in de MRA, voor een groot deel draait op de comparatieve voordelen van de aanwezigheid van Schiphol en de spin-off van de stromen goederen en mensen. De creatieve industrie is een belangrijke smaakmaker, maar de soep wordt toch door een echte kok gemaakt.
Ruimtelijk-economisch heeft de MRA in de toekomst twee sterke troeven in handen om de toenemende concurrentie met de andere megaregio’s in de wereld aan de gaan. De Zuidas als toplocatie van (inter)nationale bedrijven en hoofdkantoren voor de zakelijk-financiële dienstverlening, en de ‘Logistieke Westas’ – de corridor van Aalsmeer via Schiphol naar de havens -  als toplocatie voor bedrijven uit de wereld van de handel, transport en aanverwante bedrijfstakken. De Zuidas staat al jaren hoog op de politieke agenda van de hoofdstad, het wordt tijd om ook in de Logistieke Westas te investeren. Daarbij gaat het niet alleen om investeringen in infrastructuur en bedrijventerreinen, maar om een snelle, digitale afhandeling van goederenstromen, ontwikkelen van ‘marktintelligence’, internationale promotie en scholing. Zaken waaraan momenteel overigens hard wordt getrokken door de Amsterdam Economic Board. Het gaat echter vooral  om een andere mindset bij de gemeente Amsterdam: citymarketing is meer dan promoten van sexy sectoren in en rond de grachtengordel. Iamsterdam is over de gemeentegrenzen heen kijken en focussen op waar het echte geld wordt verdiend.

 


Reageer >

peter dordregter - 16.10.2012 17:23 uur
Beste Gerard van Otterlo, Leuk omje weer eens te ontmoeten. Een bijzondere reactie. Eens met de opmerking dat het niet om ťťn sector gaat, maar weer niet eens met het afwijzen van de hulpmethode van de kosten-baten-analyse. Natuurlijk wil niemand van de reactores alleen maar de logistieke sector bevorderen, maar wordt aangegeven dat die sector een enorme producent van welvaart in Amsterdm is en dat maatgerelen nodig zijn en blijven om die sectore welvaart te laten genereren. Amsterdam is sterk in die sector. Logistiek is een kennisintensieve bedrijfstak die de ondersteuning van andere sectoren nodig heeft, die op hun beurt weer welvart en innovatie genereren. Logistiek is niet alleen een stad van wegen en loodsen, maar van kennisintensieve bedrijvigheid. Het is juist de contaxt te schetsen en in de afwegingen mee te nemen, maar een vergelijking tussen Barcelona en een dorpsstad Reykjavik gaat mank. Amsterdam concurreert in een Europese contaxt inderdaad met Barvcelona, maar ook met Frankfurt en MŁnchen. Dat is een juiste contextvergelijking. Logistiek schept baten in een brede zin, economisch, ecologisch (als het goed is) en wetenschappelijk en cultureel. Juist om die baten te genereren moet je de sterke kant van een stad koesteren en uitbouwen. Peter.

gerard van Otterloo - 16.10.2012 16:48 uur
Eigenlijk vindt ik dit punt niet zo interessant. Wat interessant is de denkfout die achter veel redenering zit. Vaak worden in dit soort discussies autometaforen gebruikt.De *** sector is de motor van de stad. Wat fout is om te denken dat een auto allen een motor nodig heeft om te rijden. Als we kijken naar een duurzame ontwikkeling is het van belang dat er in een stad een balans is tussen de verschillende sectoren. Een stad met 500.000 mensen in de creatieve industrie is een nachtmerrie.Evenzeer is een stad die bestaat uit wegen en opslagloodsen. Mooi voor misdaadseries met bloedstollende achtervolgingen maar niet prettig om in te wonen. Het succes van de stad wordt bepaald door een samenhang en een balans tussen een aantal elementen.Waarin de geografische context heel belangrijk is. Een stad als Reykjavik moet anders functioneren dan Barcelona vanwege de geografische context. Tegenwoordig is het ook mode geworden om voor allerlei investeringen in de stad niet het gezonde verstand te gebruiken maar een Maatschappelijk Kosten en Baten Analyse te maken. Hiermee kan je dan aantonen dat als je in het midden van Den Haag aan het Spui voor 180 mln een cultuurkolos neer zet over 30 jaar de huizen prijzen in heel Den Haag als gevolg daarvan 2% hoger. Hetzelfde onzin als het CPB programma dat roept dat het programma van de VVD in 2050 100.000 banen extra oplevert. Het voorspellen van effecten van maatregelen ineen complex systeem als een stad is buitengewoon lastig en creŽert een beeld van schijnzekerheid.

peter dordregter - 14.10.2012 12:17 uur
Prima verhaal, dat consequenties voor het beleid van Amsterdam zou moeten hebben. Amsterdam zou zich meer als Groot-Amsterdam moeten presenteren, omdat inderdaad de directe omgeving van de gemeente Amsterdam in zeer belangrijke mate bijdraagt aan de logistieke potentie van de stad. Aalsmeer wordt genoemd als uiteinde van een zuid-as, maar is zelf een logistiek centrum van betekenis. De veiling van Aalsmeer verwerkt niet alleen concrete goederenstromen, maar is tevens het middelpunt van een Europa-wijd virtueel veilingstelsel. Grote tekortkomingen in de regio zijn de niet passende gemeentelijke indeling enerzijds en het gebrek aan regionale verantwoordelijkheid van de gemeente Amsterdam anderzijds. Wat is de positie van de talloze kennisinstellingen in de logistiek? Is er ook zo iets als een logistiek van kennis en ideeŽn? Dan zouden de beide universiteiten en de hogescholen mede in het beleid voor de logistieke economische ontwikkeling moeten worden betrokken. Logistiek is een zeer kennis-intensieve bedrijfstak. Uit een artikel onlangs in Elsevier bleek dat Amsterdam met de drie andere "grote" steden binnen Europa tot de top 25 steden met het meeste verlies door files behoren. Aanleg van meer infrastructuur moet topprioriteit zijn. Waar is de A3, die Amsterdam rechtstreeks met Rotterdam zou verbinden? Waar is de rechtstreekse weg- en spoorverbinding naar Almere, waar is de wegverbinding door de Markermeer van Purmerend naar Almere, waar die van Amsterdam naar Velsen over de Noordoever van het Noordzeekanaal, etc? Het Amsterdamse bewustzijn en beleid moeten meer economisch gericht zijn dan op entertainment. Het feit dat de haven van Amsterdam op terreinen van cacao, koffie, steenkool, agrarisch bulk en benzine in Europa als eerste uit de bus komt, zou breed moeten worden geŽtaleerd. Tot zo ver een welgemeende ondersteunende reactie.

Simon Dona - 24.09.2012 19:23 uur
Interessante stelling, Jan. Maar is het niet zo dat de creatieve industrie een belangrijke bijdrage levert aan de verschillende behoeften van de logistieke sector? Met andere woorden, kan de logistiek sector in MRA niet juist floreren in haar toegevoegde waarde omdat deze sector een omgeving vindt met werknemers met een juiste kwalificatie in opleiding en mindset? Onze eeuwenoude handelstraditie ging bovendien ook hand in hand met glorietijden van kunst en vrijdenken. Ik vind je analyse een eye-opener maar ben niet overtuigd dat deze sectoren los van elkaar te zien zijn. In mijn overtuiging is juist de verbinding tussen de sectoren de blinde vlek bij de beleidsmakers, ondernemers hebben die namelijk al lang ontdekt!

Rene strijland - 24.09.2012 11:17 uur
Juist, wegen bouwen dus maar maakt dat dat warhoofd van Zef Hemel maar eens duidelijk. In amsterdam betekent dat doortrekken van de a-9 met een mooie tunnel onder het Gein en Naardermeer En een oververbinding tussen Almere en Marken , het vervolmaken van de noordelijke ring, maar ja allemaal zaken die Zef boven z'n pet gaan

Jeroen Koedam - 24.09.2012 10:53 uur
In Zuid-Holland snapt men dit overigens prima. http://www.zuid-holland.nl/nieuws/contentpagina.htm?id=91938 De nadruk van het economisch beleid van de provincie komt de komende 3 jaar te liggen op bevordering van het innoverend vermogen van 3 economische pijlers: het havenindustrieel complex (mainport), de tuinbouw (greenport) en de kennisintensieve bedrijvigheid (brainport). Daarbij wordt stevig ingezet op uitbreiding en verbetering van infrastructuur. De N207 gaat lekker. De as Schiphol-Greenport Oostland-Rotterdam is dan ook veel belangrijker dan die naar havens 020 (cacao en benzine).

Ton Stassen - 24.09.2012 10:39 uur
Verhelderend stukje Jan. Ik hoop dat Amsterdamse ambtenaren een abonnement op je blog hebben.